Mùa đông là thời điểm lạnh giá, cùng với đó là sự đỏ rụt của các loại cây lá. Những tán lá xanh tươi bỗng dưng trở nên vàng hoe, rồi rụt lại và rơi tựa như một tấm thảm hoa rơi dưới chân, tạo nên khung cảnh thật sự lãng mạn và đặc biệt. Tuy nhiên, những người yêu thích xanh mộng và sắc sảo của lá cây lại rất băn khoăn về câu hỏi: Tại sao lá cây rụt lại khi mùa đông đến?
Để giải đáp cho câu hỏi trên, chúng ta cùng tìm hiểu về quá trình cây lá rụt và thay lá trong suốt mùa đông.
Quá trình cây lá rụt và thay lá
Cây lá là những cảnh quan sống động và màu sắc của tự nhiên. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng có màu xanh tươi mát và hằn những đốm sắc nét. Trong mùa đông, khi thời tiết trở lạnh là lúc cây lá đổi màu và rụt lại. Quá trình này được gọi là quá trình rụt lá, là một quá trình tự nhiên của cây khi chuẩn bị chuyển sang mùa lạnh.
Để hiểu rõ hơn, chúng ta cùng nhìn vào cấu tạo của lá cây. Lá cây có hai lớp màng mỏng ở phía dưới gọi là lớp kết cấu và lớp màng mịn ở phía trên gọi là lớp biểu bì. Lớp biểu bì chính là lớp chủ đạo giúp cây hô hấp, trao đổi khí, hấp thu ánh nắng để tổng hợp các chất dinh dưỡng cho cây.
Trong mùa đông, do thời tiết lạnh, quá trình hô hấp và trao đổi khí của cây bị ảnh hưởng, khiến cho cây không còn khả năng tổng hợp chất dinh dưỡng và năng lượng từ ánh nắng. Do đó, cây phải tắt các hoạt động trao đổi này để thích ứng với điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Điều này dẫn đến việc giảm độ ẩm trong cây và làm cho lớp mành mỏng dưới cùng của lớp biểu bì giãn ra.
Hình ảnh minh họa mùa đông
Đồng thời, một yếu tố quan trọng khác cũng ảnh hưởng đến quá trình rụt lá đó chính là sắc tố lá. Sắc tố lá chính là nguyên nhân tạo thành màu sắc cho lá cây. Khi điều kiện đã thuận lợi, sắc tố lá giúp cân bằng năng lượng và giúp cây duy trì hoạt động hô hấp và trao đổi khí.
Tuy nhiên, khi mùa đông đến, các loại sắc tố này bị đóng băng và không còn hoạt động được nữa. Khi đó, cây đã không thể sản xuất sắc tố mới cho lá, vì thế mà chúng rụt lại và màu sắc cũng chuyển sang vàng hoe hoặc đỏ rực.
Kết quả, các tế bào lá có thể không còn hoạt động nữa và mất dần chất dinh dưỡng, do đó chúng cũng dần chết và lãng phí đi tất cả năng lượng của mùa hè. Cây cần phải rụt một số lá để đảm bảo làm kho chứa của mình mỗi năm, bắt đầu với sự đổ rụng và sự sụt giảm năng lượng đỗ lại.
Ngoài ra, việc rụt lại lá còn giúp bảo vệ cành cây vào mùa đông. Khi không có lá, cành trở nên cứng và khó bị bẻ gãy trong gió lớn hay tuyết dày cũng như đảm bảo sự tuần hoàn khí của cây.
Tóm lại, việc lá cây rụt lại và thay lá là một quá trình tự nhiên và cần thiết để cây có thể bảo tồn và thích nghi với điều kiện khắc nghiệt của mùa đông. Chính vì vậy mà chúng ta thường nghe câu ca ngợi: “có lá cây mới có rụng rơi”. Hãy cùng đón chào mùa đông với những tấm thảm lá đỏ rực, tưởng như trải thảm hoa dưới chân để cảm nhận và hưởng thụ những ngày đông thật ý nghĩa và đẹp đẽ.
